2024 yılında yürürlüğe giren 8. Yargı Paketi (7499 sayılı Kanun) ile haksız tutuklama, gözaltı, adli kontrol gibi koruma tedbirlerinden doğan tazminat başvurularında önemli bir değişiklik yapılmıştır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141 ve devamı maddelerine göre yapılacak tazminat başvuruları artık Ağır Ceza Mahkemeleri yerine Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonu tarafından incelenmektedir.

Bu düzenleme ile amaçlanan hak kayıplarının daha hızlı giderilmesi, uygulama birliğinin sağlanması ve yargının iş yükünün azaltılmasıdır. Haksız yere tutuklanan, gözaltına alınan, adli kontrol altında özgürlüğü kısıtlanan, uzun süre makul olmayan şekilde cezaevinde tutulan veya beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile serbest kalan kişiler maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.

Basit şekilde özetlemek gerekirse, eskiden Ağır Ceza Mahkemelerine açılan haksız tutuklama tazminatı davası artık doğrudan dava şeklinde değil, Tazminat Komisyonu’na yapılan bir başvuru üzerinden yürütülmektedir.

Başvuru Usulü

Tazminat talebinde bulunmak isteyen kişi veya vekili başvuruyu aşağıdaki şekilde yapar:

1. Dilekçe, “Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonu Başkanlığına Sunulmak Üzere … Cumhuriyet Başsavcılığına” hitabıyla hazırlanır.

2. Hazırlanan dilekçe Cumhuriyet Başsavcılığı ön bürosuna verilir.

3. Başsavcılık evrakı Tazminat Komisyonu’na gönderir.

4. Komisyon başvuruyu inceleyerek karar verir.

Başvurunun sürelere tabi olduğu unutulmamalıdır. Kural olarak, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesinden sonra üç ay içinde ve her hâlde kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmeden başvuru yapılmalıdır.

Örnek Tazminat Başvuru Dilekçesi

Aşağıda 8. Yargı Paketi sonrası kullanılabilecek örnek başvuru dilekçesi sunulmuştur. Somut olaya, kişisel bilgilere ve dosya içeriğine göre uyarlanmalıdır.

 

ADALET BAKANLIĞI
TAZMİNAT KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
Sunulmak Üzere
… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

 

MÜRACAAT EDEN: İsim Soyisim (T.C. Kimlik No: …)
Adres: …

VEKİLİ: Av. CELAL GÜVEN

YEREL MAHKEME BİLGİLERİ: İzmir … Ağır Ceza Mahkemesi 20…/… Esas – 20…/… Karar

GÖZALTI TARİHİ: …
TUTUKLAMA TARİHİ: …
TAHLİYE TARİHİ: …

KONU: CMK md. 141 gereği müvekkilin haksız tutukluluk nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı soruşturması kapsamında müvekkil … tarihinde gözaltına alınmış, … tarihinde tutuklanmış ve … tarihine kadar ceza infaz kurumunda kalmıştır.

2. Müvekkilin tutuklanmasını gerektiren deliller bulunmadığı hâlde tutuklama tedbiri uygulanmıştır. İtirazlar sonuçsuz kalmış, daha sonra yapılan yargılamada beraat kararı verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu durum tutuklamanın haksızlığını ortaya koymaktadır.

3. Müvekkilin cezaevinde kaldığı süre boyunca sosyal çevresinden, ailesinden ve iş hayatından uzak kalması sebebiyle ciddi manevi zarar oluşmuştur. Bu nedenle manevi tazminat talebimizin yüksek belirlenmesi gerekir.

4. Müvekkil tutuklanmadan önce düzenli gelirle çalışan biridir. Tutukluluk süresinde çalışamamış ve gelir kaybı yaşamıştır. Maddi zarar yönünden SGK kayıtlarının celbi ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi talep edilmektedir.

5. Yaklaşık … ay süren haksız tutukluluk müvekkilin hem maddi hem manevi yönden zarar görmesine neden olmuştur. Bu nedenle tazminat taleplerimiz hukuk devleti ilkesi gereği kabul edilmelidir.

DELİLLER:

1. İzmir … Ağır Ceza Mahkemesi 20…/… E – 20…/… K sayılı dosyası

2. SGK hizmet dökümü

3. Bilirkişi incelemesi

4. Sosyo-ekonomik durum araştırması

5. Diğer tüm yasal deliller

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda belirtilen nedenlerle,

1. Müvekkilin haksız tutukluluk süresince uğradığı gelir kaybının tespitiyle hesaplanacak … TL maddi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine,

2. Müvekkilin yaşadığı psikolojik ve sosyal yıpranma dikkate alınarak … TL manevi tazminatın aynı şekilde faiziyle birlikte ödenmesine,

3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin Hazine üzerinde bırakılmasına,

karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

Başvuran Vekili
Av. Celal Güven

Ekler:
Onanmış vekaletname sureti
Gerekçeli karar
Kesinleşme şerhi